Kompakt şalter (MCCB) nedir?

MCCB = Molded Case Circuit Breaker

Görevi:

Kısa devre koruması ⚡
Aşırı akım koruması 🔥
Hat koruması 🧯
Enerji kesme (ana şalter)

Sigortadan farkı:

Ayarlanabilir
Büyük akımlarda kullanılır
Seçicilik yapılabilir
Tekrar kullanılabilir

MCCB hangi akımlarda üretilir?

Tipik üretim aralığı:

Gövde Tipi	Akım Aralığı
16–63A	Küçük panolar
63–100A	Dağıtım
100–160A	Atölye
160–250A	Fabrika
250–400A	Ana pano
400–630A	Trafo çıkışı
630–1600A	Büyük tesis
1600–3200A	Ana dağıtım

MCCB seçimi nasıl yapılır?

Bu işin 6 altın adımı vardır.

1️⃣ Yük akımı hesaplanır

Önce hattın taşıdığı akım bulunur.

3 faz formül:

I = \frac{P}{\sqrt{3} × V × cosφ}

Pratikte:
👉 Panonun toplam gücü / ana besleme akımı

Örnek:
Toplam yük = 75 kW
Akım ≈ 140A

2️⃣ Şalter anma akımı seçilir (In)

Kural:
👉 Şalter akımı = yük akımından %25 büyük

Örnek:
Yük akımı = 140A
Seçim = 160A MCCB

Neden büyütürüz?

Sürekli çalışma
Ortam sıcaklığı
Yaşlanma
Gelecek yük artışı

⚠️ En çok yapılan hata: yük akımıyla aynı seçmek.

3️⃣ Kablo koruma kontrolü yapılır

Şalter kabloyu korumalıdır!

Kural:

Ib < In < Iz

Sembol	Anlam
Ib	Yük akımı
In	Şalter akımı
Iz	Kablo taşıma akımı

Örnek:
Yük: 140A
Şalter: 160A
Kablo: 185A taşımalı ✔️

Eğer kablo küçükse → şalter düşürülür.

4️⃣ Kısa devre kesme kapasitesi (kA)

EN KRİTİK SEÇİM ❗

Şalterin yazan değer:

25 kA
36 kA
50 kA
70 kA

Bu ne?
👉 Şalterin patlamadan kesebileceği kısa devre akımı.

Seçim yeri:

Yer	Minimum kA
Küçük bina	25 kA
Atölye	36 kA
Fabrika	50 kA
Trafo çıkışı	70 kA

⚠️ Trafoya ne kadar yakın → kA o kadar büyük.

5️⃣ Termik-manyetik ayar seçimi

MCCB ayarlanabilir!

Üzerinde 2 ayar vardır:

🔥 Termik (overload) – Ir

Uzun süreli aşırı akım.

Ayarlanır:
👉 Yük akımına

Örnek:
160A şalter → Ir = 140A ayarlanır.

⚡ Manyetik (kısa devre) – Im

Anlık kısa devre açması.

Genelde:
👉 In × 5–10 arası seçilir.

Örnek:
160A MCCB → Im = 800–1600A

Motorlu hatlarda büyütülür (kalkış için).

6️⃣ Kullanım yerine göre tip seçimi

🔹 Ana şalter (Ana pano)

Büyük kA
Ayarlı tip
Selektivite gerekli

🔹 Tali pano şalteri

Orta kA
Termik ayarlı

🔹 Motor hattı koruma

Manyetik ayar büyük seçilir
Kalkış akımı için

Sabit tip – Ayarlı tip farkı

Tip	Kullanım
Sabit MCCB	Küçük panolar
Ayarlı MCCB	Profesyonel panolar

Ayarlı tip = mühendislik işi 👍

MCCB aksesuarları (projede sorulur)

Aksesuar	Ne işe yarar
Yardımcı kontak	Açtı/kapadı bilgisi
Şönt açtırma	Uzaktan açma (yangın)
Düşük gerilim bobini	Enerji gidince açar
Motor mekanizması	Uzaktan kapama

Yangın senaryosu → şönt açtırma şarttır.

Örnek MCCB seçimi (gerçek proje)

Atölye ana pano:

Güç: 90 kW
Akım ≈ 170A

Seçim:

✔ 200A MCCB
✔ 36–50 kA
✔ Ayarlı tip
✔ Ir = 170A
✔ Im = 8×In
✔ Yardımcı kontak + şönt açtırma

Özet ustalık cümlesi 😄

Kompakt şalter seçimi yapılırken:

1️⃣ Yük akımı
2️⃣ Kablo kesiti
3️⃣ Kısa devre gücü (kA)
4️⃣ Termik-manyetik ayar
5️⃣ Kullanım yeri (ana/tali/motor)
6️⃣ Aksesuar ihtiyacı

bilinmeden MCCB seçilmez.

(SAYFA YAZISI)

TÜM İÇERİK...................WIN Otomasyon Fuarı 2015
Tavsiye Ettiğimiz Hesapmakinası TIKLA
www.elektrikegitimi.com

11 Şubat 2026 Çarşamba

Kompakt şalter (MCCB) nedir? Nasıl Seçilir?