Zaman Gecikmeli Duran Devre (TURN OFF)

Zaman gecikmeli duran devre, butona basıldığında devrede bulunan ledi ya da lambayı yakan , buton bırakıldıktan bir süre sonra ise çıkıştaki ledi söndüren bir devredir.

Şekil 1' de zaman gecikmeli duran devrenin şeması görülmektedir.

şekil 1

Devrede Kullanılan Elemanlar:

2xBC237 NPN transistör
1 adet buton
1 adet 1000 uF kutuplu kondansatör
1 adet 120k
1 adet 10k
1 adet 1k
1 adet led diyot
12 volt güç kaynağı

Devrenin Çalışma Prensibi:

Zaman gecikmeli duran devrede, butona basıldığında T1 transistörü kesime gider. Bunun sebebi T1 transistörünün B-E uçlarının kısa devre olmasıdır. Böylece T2 transistörü beyz polarmasını R2 ve R3 dirençleri üzerinden alır ve iletime geçer: Dolayısıyla T2 transistörünün C-E uçları arasından bir akım akar ve devredeki LED1 diyodu yanar yani ışık verir.

Buton bırakıldığı zaman C kondansatörü şarj olmaya başlar. Kondansatör uçları arasındaki gerilim T1 transistörünün B-E eşik gerilimine yani 0.7 volta ulaştığı anda T1 transistörü iletime geçer. T2 transisötürün beyz polarması ise T1 transistörünün C-E uçları arasından akan negatif polarma olur ve bu akım T2 transistörünü kesime sokar ve LED1 led diyodu ışık vermez. Devre bu şekilde çalışır.

BC237 Transistörü:

BC237 bir NPN transistördür ve emiter , beyz , kollektör uçlarından oluşur. Transistörün beyz-emiter eşik gerilimi 0.7 volttur yani bu transistörü iletime geçirebilmek için 0.7 volt değerinde bir gerilim uygulamamız gerekir.

Aşağıdaki şekilde bir BC237 NPN transistörünün dış görünüşü ve sembolü gösterilmektedir.

şekil 2

Temel Elektronik Eğitim Seti'ne yandaki linkten ulaşabilirsiniz >>>https://www.udemy.com/course/temel-elektronik-egitimi/

Aşağıdaki video, zaman gecikmeli duran devrenin çalışma prensibi anlatılmıştır ve devre Proteus İsis programında çizilip devrenin simülasyonu yapılmıştır.